Kwartaal 3 KABV-raamwerk: ’n kleurvolle, leerdervriendelike taalblad vir luister en praat, lees en kyk, skryf en aanbied, en taalstrukture en -konvensies.
Hierdie blad fokus op taalvaardighede en taalkonsepte wat leerders in Graad 5 Afrikaans Huistaal nodig het. Die inhoud gebruik slegs Standaardafrikaans en KABV-gepaste spelling en terminologie.
Leerders oefen om aandagtig te luister, hoofgedagtes raak te sien en met selfvertroue te praat. Hulle moet antwoorde kan motiveer en beleefd aan gesprekke deelneem.
Luister na ’n kort teks en skryf daarna vyf kernpunte neer. Vertel die kernpunte hardop in jou eie woorde.
Leesbegrip help leerders om stories, gedigte, inligtingstekste en visuele tekste te verstaan. Hulle moet letterlike vrae, afleidingsvrae en meningsvrae kan beantwoord.
Wat is die verskil tussen ’n hoofgedagte en ondersteunende besonderhede?
Skryfwerk in Kwartaal 3 sluit beplanning, konsepwerk, hersiening, redigering en finale aanbieding in. Leerders moet in volledige sinne en paragrawe skryf.
Selfstandige naamwoorde benoem mense, plekke, dinge, diere of idees. Voornaamwoorde word gebruik in die plek van selfstandige naamwoorde sodat sinne nie herhalend klink nie.
meisie, skool, boek, leeu, vreugde
boek → boeke
kind → kinders
stad → stede
ek, jy, hy, sy, ons, hulle, my, jou, haar
Werkwoorde wys wat iemand of iets doen. Tydsvorme wys wanneer die handeling gebeur: verlede tyd, teenwoordige tyd of toekomende tyd.
Skryf vyf sinne in die teenwoordige tyd en verander dit dan na die verlede tyd.
Byvoeglike naamwoorde beskryf selfstandige naamwoorde. Trappe van vergelyking word gebruik om dinge met mekaar te vergelyk.
’n vriendelike leerder
’n helder lig
’n interessante boek
mooi – mooier – mooiste
vinnig – vinniger – vinnigste
goed – beter – beste
Bywoorde gee meer inligting oor die werkwoord. Voorsetsels wys verhoudings tussen woorde. Voegwoorde verbind woorde, frases of sinne.
Sy lees stadig.
Ons speel buite.
Hy kom môre.
op die tafel
onder die stoel
langs die muur
tussen die bome
en, maar, want, omdat, terwyl, daarom
Gebruik die voegwoord omdat om twee sinne tot een goeie sin te verbind.
’n Goeie sin het gewoonlik ’n onderwerp en ’n gesegde. Sommige sinne het ook ’n voorwerp. Leerders moet verskillende sinsoorte kan herken en skryf.
Die meisie skryf ’n brief.
Onderwerp: Die meisie
Gesegde: skryf
Voorwerp: ’n brief
Woordeskat help leerders om presies te sê wat hulle bedoel. Leerders moet woorde volgens betekenis en gebruik kan onderskei.
Skryf vyf sinne waarin die konteks die betekenis van die woord duidelik maak.
Woordvorming wys hoe nuwe woorde gevorm word. Leerders moet die stam van ’n woord kan herken en verstaan hoe voorvoegsels en agtervoegsels die betekenis kan verander.
Die kern van die woord, bv. speel in speelplek.
on- + gelukkig = ongelukkig
vriend + -elik = vriendelik
skool + tas = skooltas
reën + jas = reënjas
Netjiese spelling en korrekte punktuasie maak skryfwerk duidelik. Leerders moet leestekens doelbewus gebruik en eie skryfwerk kan redigeer.
Direkte rede gee iemand se presiese woorde weer. Indirekte rede vertel wat iemand gesê het, maar nie noodwendig woord vir woord nie.
Ben sê: “Ek hou van stories.”
Let op die dubbelpunt en aanhalingstekens.
Ben sê dat hy van stories hou.
Die sin word oorvertel sonder aanhalingstekens.
Hierdie Kwartaal 3-taalblad kan later gekoppel word aan digitale werkkaarte, onmiddellike nasien en volledige terugvoer vir elke leerder.
Verduidelikings en voorbeelde per konsep.
Interaktiewe aktiwiteite vir oefening.
Punte, persentasies en vraag-vir-vraag terugvoer.